به محض ديدن اين جمله چشمت که در حال مرور تيتر خبرهاست متوقف مي شود و روي حمله ي نظامي متمرکز مي شود ؛ يعني آغاز حمله ي آمريکايي ها ؟؟؟ سريع به سمت تلفن مي دوي و هر کس را که مي تواني خبر مي کني و ...

و اين مي شود آغاز چيزي بدتر از يک حمله ي نظامي ؛ يک خودکشي محض ، بدون هيچ زحمتي براي آمريکايي ها .

شايعه جان مي گيرد .

دهخدا در تعريف شايعه مي نويسد :

« شايعه خبري است که فاش شود ولي صحت و نادرستي آن معلوم نباشد و يا به عبارت به اصطلاح امروزي شايعه خبرهاي نادرست و فاقد اصالت است که در ميان مردم بر سر زبان هاست »

حوزه عمل شايعات تخريب افکار عمومي و آسيب به رفتار عمومي جامعه مي باشد . امروزه شايعه پراکني يکي از شگرد هاي متعارف در عمليات رواني است که دشمنان با هدف القاي توهم و تخريب افکار عمومي و به منظور زمينه سازي براي بهره برداري سياسي ، اقتصادي و ... از آن استفاده مي شود .

شايعه خبري از نوع ابتدايي ترين خبرهاست که بر پايه هياهويي بي اساس پديد مي آيد. شايعه ، انتقال پيام و خبر از طريق شفاهي است بي آنکه منبع آن شناخته شود بنابراين خبري است از هرجهت غير دقيق، نا موثق و ناقص. از نقطه نظر مذهبي شايعه معمولا مجموعه اي از غيبت، بهتان و گاه دشنام است که بر اساس متن صريح احکام اسلامي تصديق هر يک از موارد فوق و يا سکوت و عدم مقابله با شايعه در حقيقت نوعي مشارکت در جرم و دوستي با مجرم اوليه و از گناهان کبيره محسوب مي شود.
شايعه بيان نگراني ها و اضطراب هاي بخشي از مردم در برابر فريب اطلاعاتي است. شايعه در رديف پيامهايي است که براي تحريک هيجاني، ترس را فرياد مي کشد. شايعه کسي را قانع نمي کند، چيزي را به زبان مي آورد که عموم حاضرند آن را باور کنند. شايعه گرچه با شواهد پشتيباني نمي شود با اين حال گسترش مي يابد، چون مردمي که آن را مي شنوند بازگو مي کنند. فرد فقط وقتي شايعه را تکرار مي کند که بعضي از نيازهاي او بدين وسيله برآورده شود.هنگامي که شايعه به سرعت و در سطح گسترده اي منتشر مي شود بدين معني که در ميان مردمي که آن را تکرار مي کنند نفرت، ترس و يا اميد گسترش يافته است. حتي مردمي که به شايعه اعتقاد ندارند آنرا بازگو مي کنند زيرا بدين وسيله، امکاني براي بروز هيجانات خود که در غير اين صورت بايد سرکوب شود پيدا مي کنند.

ويژگيهاي شايعه عبارتند از:
منبع نامشخص
مخاطبان نا همگون و پراکنده
مجراهاي انتقال رسمي و غير رسمي
شبکه هاي پخش ناپايدار و زودگذر
سرعت شگفت انگيز
محتواي تازه و به روز
بده بستان جمعي
هزينه اندک
قابليت پذيرش بسيار
ناموثق ترين نوع خبر
ابزاري براي مقابله با محروميت
قابليت کنترل بسيار دشوار
نوعي فرافکني
توليد ساده
بازتاب غيرقابل پيش بيني
مبارزه با آن پيچيده است.
بدون هرگونه احساس گناه

عوامل موثر در ترويج شايعه

براي آن که در جامعه اي پديده ي شايعه تشکيل و در بين مخاطبان گسترش يابد نيازمند بستري مناسب و علل و عواملي است که حرکت آن را سرعت بخشد . مهم ترين اين عوامل عبارتند از :

۱.   موقعيت و اوضاع و احوال مناسب

۲.   ميزان اهميت موضوع در جامعه م

۳.   ميزان ابهام و تاريکي موجود در خبر يا موضوع مورد نظر

۴.   شدت هيجانات و تشنج هاي عاطفي

۵.   جنگ موقعيت مناسب براي ترويج شايعه است

۶.   خلا اطلاعات

۷.   نظام اطلاع رساني و وسايل ارتباط جمعي

۸.   اطلاعات و اخبار متناقص

۹.   مسائل و موضوعات مهم که حفظ اسرار آن ها لازم است ، بستر مناسبي براي تولد شايعه است

۱۰.  ترس يا اميد حاکم بر مردم جامعه سبب گسترش شايعه مي شود .

رهنمود هايي از مقام معظم رهبري در اين باب :

« در زمينه ي شايعه وجود اختلاف ( کاري که راديو هاي بيگانه اصرار دارند و انجام مي دهند ) پيداست که استکبار جهاني و مخالفين با انقلاب دلشان مي خواهد اين اختلاف وجود داشته باشد و حالا که نيست دلشان مي خواهد شايعه اش وجود داشته باشد .»

يکي از چيزهايي که بايد از آن اجتناب کرد ؛ قول به غير علم است که در قرآن کريم هم پيروي بدون علم که پيروي اعم از گفتن ، اعتقاد پيدا کردن و عمل کردن بسيار بزرگ شمرده شده است . چنان که در قرآن آمده چيزي که يقين و علم نداري نه بگويي ، نه اعتقاد به آن داشته باشيد و نه دنبال آن راه بيفتيد و نه به آن عمل کنيد.

بخشي از کارهاي مشکلي که در جوامع به وجود مي آيد و امروزه در جامعه ي خودمان هم هست ... هر چيزي را که نسلت به هر کسي و يا هر موضوعي خواستيد ر زبان جاري کنيد مواظب باشيد بدون علم ، بدون اطلاع ، به اتکاي هواي نفس نباشد و به اتکاي شايعه حدس و گمان نزنيد . متاسفانه امروزه در جامعه ما تا حدود زيادي اين بيماري رايج است ... توجه داشته باشيم اگر اين يک مورد را مردم چقدر سوءظن ها ، دودستگي ها ، اختلافات ، دلسردي ها و شايعات از بين مي رود . يکي از حربه هاي دشمن ، همين جنگ رواني به وسيله ي شايعه پراکني است ... »

**** خواندم  ، ياد گرفتم و نوشتم :

1.   شایعه سازی «الجزیره» درباره عسلویه

2. کتاب دانستني هاي عمومي مديريت
3. شايعه
4. شايعه و تاثير آن

تا حق ...

                                    امضا : پردال